{"id":919,"date":"2022-05-31T10:10:33","date_gmt":"2022-05-31T08:10:33","guid":{"rendered":"https:\/\/sp6prt.pl\/?p=919"},"modified":"2022-05-31T10:10:33","modified_gmt":"2022-05-31T08:10:33","slug":"lamance-czyli-o-znakach-krotkofalarskich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sp6prt.pl\/?p=919","title":{"rendered":"\u0141ama\u0144ce, czyli o znakach kr\u00f3tkofalarskich"},"content":{"rendered":"<p>Ka\u017cdy licencjonowany kr\u00f3tkofalowiec ma sw\u00f3j znak (<i>przy okazji: kto\u015b, kto nadaje bez licencji nazywany jest w \u017cargonie <b>unlisem<\/b><\/i>). R\u00f3\u017cnie podchodzimy do swoich znak\u00f3w: jedni maj\u0105 go \u201ena ca\u0142e \u017cycie\u201d, inni zmieniaj\u0105 na \u0142atwiejszy do zapami\u0119tania (np. z inicja\u0142ami), czy szybszy do \u201etitawy\u201d (tj. \u017ceby wygodniej i szybciej nadawa\u0142o si\u0119 go i wy\u0142apywa\u0142o w CW). W Polsce przyj\u0119to rotacyjn\u0105 pul\u0119 znak\u00f3w, tj. te nieu\u017cywane staj\u0105 si\u0119 ponownie dost\u0119pne do przyj\u0119cia przez dowoln\u0105 osob\u0119. Ale na przyk\u0142ad w Wielkiej Brytanii znak traktowany jest bardziej w kategoriach dziedzictwa: znak jest zawsze unikalny i znika z eteru wraz z jego w\u0142a\u015bcicielem, chyba \u017ce cz\u0142onek rodziny lub bliska osoba wyrazi ch\u0119\u0107 i ma podstawy, by go \u201ewskrzesi\u0107\u201d. <\/p>\n<p>Znak sk\u0142ada si\u0119 z trzech cz\u0119\u015bci: <\/p>\n<ul>\n<li><i>prefiksu<\/i>, jedno- lub dwu-literowego kodu (czasami te\u017c cyfry i litery), oznaczaj\u0105cych kraj wydania licencji; list\u0119 prefiks\u00f3w mo\u017cna znale\u017a\u0107 np.\n<li>cyfry, okre\u015blaj\u0105cej okr\u0119g\/obw\u00f3d\/obszar w ramach wydaj\u0105cego pa\u0144stwa, w kt\u00f3rym zarejestrowana jest radiostacja (zob. te\u017c ni\u017cej),\n<li> oraz <i>sufiksu<\/i>, kt\u00f3ry dywersyfikuje znaki w obr\u0119bie pa\u0144stwa\/okr\u0119gu &#8211; standardowo wydawane s\u0105 sufiksy 3-literowe.\n<\/ul>\n<p>Od tej regu\u0142y s\u0105 wyj\u0105tki. I tak, od pewnego czasu stacje polskie nie maj\u0105 obowi\u0105zku przyjmowania cyfry zgodnej z podzia\u0142em na okr\u0119gi. Czyli stacja z \u201e6\u201d nie musi ju\u017c by\u0107 w sz\u00f3stym okr\u0119gu (woj. dolno\u015bl\u0105skie i opolskie), a mo\u017ce nadawa\u0107 spod Suwa\u0142k. I teraz, je\u015bli s\u0142yszycie \u015bwietnie na pa\u015bmie 20m (14MHz) polsk\u0105 stacj\u0119 QRP (nadaj\u0105c\u0105 z nisk\u0105 moc\u0105, <5W na CW i <10W na SSB), z 4 okr\u0119gu, a sami jeste\u015bcie pod granic\u0105 niemieck\u0105... to wcale nie oznacza, \u017ce jest dziwna propagacja (short skip), anteny dzia\u0142aj\u0105 \u015bwietnie i og\u00f3lnie \u201etaka \u0142\u0105czno\u015b\u0107 to jest co\u015b\u201d - bo de facto ta stacja mo\u017ce by\u0107 tu\u017c obok, \u0142\u0105czno\u015b\u0107 robicie na fali przyziemnej, a czw\u00f3rka w jej znaku nie daje \u017cadnych informacji o jej po\u0142o\u017ceniu. Na szcz\u0119\u015bcie nie ma tutaj wielkiego ba\u0142aganu, bo z jednej strony wi\u0119kszo\u015b\u0107 pa\u0144stw trzyma si\u0119 jeszcze podzia\u0142u na okr\u0119gi i przydziela znaki zgodnie z lokalizacj\u0105, a po drugie - zachowawcza natura kr\u00f3tkofalowc\u00f3w wydaje si\u0119 sprzyja\u0107 utrzymywaniu <i>status quo<\/i> w tym zakresie &#8211; nowe licencje raczej utrzymuj\u0105 \u201estare\u201d podzia\u0142y terytorialne.<br \/>\n<br \/>\nCzasami zamiast jednej cyfry, tzw. <i>znaki specjalne<\/i> wybieraj\u0105 sobie wi\u0119cej (np. <a href=\"https:\/\/sp6prt.pl\/podsumowanie-akcji-dyplomowej-60-lecie-sp6prt\/\">nasz znak SP60PRT<\/a>) &#8212; wtedy sens tej liczby staje si\u0119 jasny podczas QSO &#8212; jak to ze stacj\u0105 okoliczno\u015bciow\u0105). Tak czy inaczej &#8211; cyfra to przydatna rzecz, bo o czym\u015b informuje: albo o lokalizacji stacji (chocia\u017c czasami mo\u017cna si\u0119 \u201enaci\u0105\u0107\u201d), albo o pewnej wyj\u0105tkowo\u015bci korespondenta. <\/p>\n<p>Warto te\u017c powiedzie\u0107 o sufiksie. Typowe s\u0105 trzy litery, ale zdarzaj\u0105 si\u0119, w kolejno\u015bci popularno\u015bci, sufiksy jedno-, dwu- i wi\u0119cej-literowe. Te \u201ekr\u00f3tkie\u201d sufiksy zazwyczaj kojarzymy ze stacjami do zawod\u00f3w (<i>kontestowymi<\/i>) &#8212; chodzi o wygod\u0119 i szybko\u015b\u0107 wypowiadania znaku, jego \u201ezapadalno\u015b\u0107 w pami\u0119ci\u201d. Nie jest to oczywi\u015bcie regu\u0142\u0105. W Polsce znak mo\u017cna sobie wybra\u0107 &#8212; sk\u0142adaj\u0105c wniosek o jego przyznanie mo\u017cna poda\u0107 kilka propozycji. St\u0105d te\u017c spora r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107. W innych krajach (np. wzmainkowana Wielka Brytania) &#8211; znak dostaje si\u0119 \u201ez rozdzielnika\u201d, a o dodatkowe znaki (tzw. \u201e<i>vanity call<\/i>\u201d &#8212; sk\u0142ada si\u0119 odr\u0119bne podanie i op\u0142at\u0119, cz\u0119sto znaki te s\u0105 wydawane na okres czasu i wymagane jest przed\u0142u\u017cenie ich wa\u017cno\u015bci).<\/p>\n<p>Podsumowuj\u0105c &#8211; s\u0142ysz\u0105c znak, mo\u017cna by\u0107 mniej wi\u0119cej pewnym jednej rzeczy: w jakim kraju dana stacja si\u0119 znajduje. Co do obszaru &#8211; troch\u0119 mniej, co do znaczenia sufiksu &#8211; prawie zupe\u0142nie. Ale mo\u017ce to s\u0142u\u017cy\u0107 za dobry temat do rozmowy (opr\u00f3cz pogody, warunk\u00f3w technicznych stacji&#8230;). <\/p>\n<p>No i s\u0105 jeszcze \u201e\u0142ama\u0144ce\u201d. S\u0142u\u017c\u0105 one do modyfikacji znaku tak, by zaznaczy\u0107 kraj nadawania (ta informacja jest faktycznie wa\u017cna: okre\u015bla regu\u0142y, jakim podlega nadaj\u0105cy), b\u0105d\u017a poda\u0107 dodatkowe okoliczno\u015bci dzia\u0142ania stacji. Po kolei:<\/p>\n<ul>\n<li><b>\u0141amanie przed znakiem:<\/b> np. OK\/SQ6POC, gdzie \u201eOK\u201d to prefiks u\u017cywany przez stacje czeskie, oznacza, \u017ce moja stacja znajduje si\u0119 na terytorium Czech, ale korzystaj\u0105c z umowy CEPT korzystam z przywileju nadawania na terenie obcego pa\u0144stwa. Dotycz\u0105 mnie przepisy czeskie &#8211; st\u0105d podaj\u0119 t\u0119 informacj\u0119 publicznie. Przed wyjazdem do jakiego\u015b kraju, w kt\u00f3rym chcemy nadawa\u0107, warto zajrze\u0107 na strony odno\u015bnych organizacji kr\u00f3tkofalarskich i sprawdzi\u0107, jakie przepisy tam obowi\u0105zuj\u0105. W szczeg\u00f3lno\u015bci, jakim \u201e\u0142ama\u0144cem\u201d nale\u017cy si\u0119 pos\u0142ugiwa\u0107 (np. w Szkocji jest to GM\/, ale dla Walii ju\u017c GW\/), jak\u0105 moc\u0105 mo\u017cna operowa\u0107 i w jakich wycinkach pasma. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce przepisy w innych krajach potrafi\u0105 by\u0107 o wiele bardziej rygorystyczne, ni\u017c nasze rodzime!\n<li><b>\u0141amanie za znakiem:<\/b>  daje dodatkow\u0105 informacj\u0119 o tym, jaka to stacja. Wyr\u00f3\u017cniamy:\n<ul>\n<li>\/M (<i>mobile<\/i>) &#8212; stacja mobilna, typowo b\u0119d\u0105 to wszystkie stacje ruchome, zamontowane np. w aucie na sta\u0142e, tj. korzystaj\u0105ce np. z zasilania w poje\u017adzie.\n<li>\/P (<i>portable<\/i>) &#8212; stacja przeno\u015bna, czyli taka, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna uruchomi\u0107 bez dodatkowej infrastruktury (zasilania, wie\u017cy antenowej, etc.) Oczywi\u015bcie w tej kategorii l\u0105duj\u0105 wszelkie radiostacje r\u0119czne (HT &#8211; <i>handy talkie<\/i>), ale te\u017c stacje dzia\u0142aj\u0105ce w terenie, roz\u0142o\u017cone tymczasowo, najcz\u0119\u015bciej z w\u0142asnym zasilaniem (baterie, solary, &#8230;)\n<li>\/MM (<i>maritime mobile, Mickey-Mouse<\/i>) &#8212; stacje mobilne, znajduj\u0105ce si\u0119 na wodach morskich. Typowo wszelkie jachty, statki. Pami\u0119tajmy, \u017ce nadawanie na statku jest obwarowane otrzymaniem pozwolenia od kapitana jednostki.\n<li>\/AM (<i>airborne mobile<\/i>) &#8212; stacja mobilna, lataj\u0105ca. Niezwykle rzadkie zjawisko, ale jest. Nadawanie z samolotu liniowego, gdy jest si\u0119 pasa\u017cerem praktycznie nie wchodzi w gr\u0119, ale czasami sami piloci potrafi\u0105 nadawa\u0107 \/AM. Albo baloniarze&#8230;.\n<li>\/cyfra &#8212; stacja operuj\u0105ca poza swoim okr\u0119giem. W krajach, gdzie podzia\u0142 na okr\u0119gi zosta\u0142 utrzymany, jest to cz\u0119sto wym\u00f3g. W Polsce <b>nie ma<\/b> przepisu uzasadniaj\u0105cego \u201e\u0142amanie si\u0119\u201d przez okr\u0119g.\n  <\/ul>\n<p>Poza nielicznymi przypadkami, \u0142amanie si\u0119 za znakiem jest traktowane mniej formalnie (np. \/RM &#8212; rower mobile), ale warto zna\u0107 zasady i zwyczaje obowi\u0105zuj\u0105ce w danym pa\u0144stwie.\n<\/ul>\n<p>Dla kompletno\u015bci powiedzmy jeszcze jak wypowiada\u0107 to \u201e\u0142amanie\u201d. Po polsku w\u0142a\u015bnie tak: \u201e\u0142amany przez Pawe\u0142\u201d lub po prostu \u201eprzez Pawe\u0142\u201d (\/P), lub zupe\u0142nie skr\u00f3towo \u201eSQ6POC mobil\u201d (SQ6POC\/M)). W j\u0119z. angielskim mamy zazwyczaj <i>stroke<\/i> (\u201egolf-mike stroke sierra quebec&#8230;\u201d). Rzadziej zdarza si\u0119 u\u017cy\u0107 s\u0142owa <i>portable<\/i> z cyfr\u0105, ale mo\u017cna us\u0142ysze\u0107 stacj\u0119 w\u0142osk\u0105 poza swoim okr\u0119giem nadaj\u0105c\u0105 z Sycylii: <i>italy italy zero tango oscar portable nine<\/i> (II0TO\/9). <\/p>\n<p>Tyle same znaki. W rzeczywisto\u015bci pojawiaj\u0105 si\u0119 te\u017c nie-\u0142ama\u0144ce, ale dowo\u0142ania, kt\u00f3re dostarczaj\u0105 dodatkowej informacji o wo\u0142aj\u0105cej stacji. Na przyk\u0142ad stacje wo\u0142aj\u0105ce w programie SOTA do\u0142\u0105cz\u0105 \u201eSOTA\u201d na ko\u0144cu swojego znaku, podobnie YOTA. Wo\u0142aj\u0105ce stacje specjalne cz\u0119sto dodaj\u0105 \u201e<i>special call station<\/i>\u201d, uatrakcyjniaj\u0105c swoje zawo\u0142anie, albo precyzuj\u0105c kr\u0105g zainteresowanych odbiorem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ka\u017cdy licencjonowany kr\u00f3tkofalowiec ma sw\u00f3j znak (przy okazji: kto\u015b, kto nadaje bez licencji nazywany jest w \u017cargonie unlisem). R\u00f3\u017cnie podchodzimy do swoich znak\u00f3w: jedni maj\u0105 go \u201ena ca\u0142e \u017cycie\u201d, inni&#8230; <a href=\"https:\/\/sp6prt.pl\/?p=919\">Read more &raquo;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[198],"tags":[296,294,292],"class_list":["post-919","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-elementarz","tag-lamanie","tag-wywolanie","tag-znak"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sp6prt.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/919","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sp6prt.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sp6prt.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sp6prt.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sp6prt.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=919"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sp6prt.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/919\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":922,"href":"https:\/\/sp6prt.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/919\/revisions\/922"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sp6prt.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=919"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sp6prt.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=919"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sp6prt.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=919"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}