{"id":81,"date":"2017-01-23T18:07:55","date_gmt":"2017-01-23T17:07:55","guid":{"rendered":"https:\/\/sp6prt.pl\/?p=81"},"modified":"2019-07-29T17:25:37","modified_gmt":"2019-07-29T15:25:37","slug":"zaczatki-polskiego-radia-we-wroclawiu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sp6prt.pl\/?p=81","title":{"rendered":"Zacz\u0105tki Polskiego Radia we Wroc\u0142awiu"},"content":{"rendered":"<p>Kolega Andrzej <strong>SP6GVU<\/strong> podrzuci\u0142 nam nast\u0119puj\u0105cego linka z dokumentami CIA (tak, tej CIA!) zawieraj\u0105cymi raport operacyjny na temat dzia\u0142alno\u015bci Polskiego Radia w latach 1948-49, w tym na ziemiach nam bliskich, we Wroc\u0142awiu:<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.cia.gov\/library\/readingroom\/docs\/CIA-RDP82-00457R009100020002-1.pdf\">www.cia.gov\/library\/readingroom\/docs\/CIA-RDP82-00457R009100020002-1.pdf<\/a><\/p>\n<p>Dokument jest, jak na CIA przysta\u0142o, w j\u0119zyku angielskim. Dla zainteresowancyh Koleg\u00f3w poni\u017cej zamieszczamy nasze szybkie t\u0142umaczenie na j\u0119zyk &#8220;lepiej czytaj\u0105cy si\u0119&#8221;. Zapewne techniczne s\u0142ownictwo, jak i nomenklatura dotycz\u0105ca \u00f3wczesnego podzia\u0142u w\u0142adzy mog\u0105 nie odpowiada\u0107 rzeczywisto\u015bci, ale mamy nadziej\u0119 \u017ce sens dokumentu pozostaje czytelny.<\/p>\n<blockquote><p><u>Sprzeda\u017c odbiornik\u00f3w radiowych przez oddzia\u0142y Polskiego Radia w 1948 i 1949<\/u><\/p>\n<ol>\n<li style=\"list-style-type: none\">\n<ol>\n<li>W dwuletnim okresie od 1948 do 1949 roku Polskie Radio rozpocz\u0119\u0142o program dystrybcji w kraju odbiornik\u00f3w radiowych. Po dw\u00f3ch latach program ca\u0142kowicie zarzucono, a wysi\u0142ki skoncentrowano wy\u0142\u0105cznie na nadawaniu komunikat\u00f3w za pomoc\u0105 sieci przewodowej i g\u0142o\u015bnik\u00f3w. Sprzeda\u017c odbiornik\u00f3w radiowych obywatelom rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 pod koniec 1948 roku. W tym czasie Polskie Radio importowa\u0142o znacz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 odbiornik\u00f3w z Czechos\u0142owacji (Tesla-Rytmus, 4 lampowe odbiorniki wykorzystuj\u0105ce lampy serii U); niekt\u00f3re pozyskano z Niemiec jako reparacje, g\u0142\u00f3wnie marki Philips. Pozosta\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 stanowi\u0142y konstrukcje krajowe &#8211; Pionier oraz Aga &#8211; ten drugi model wytwarzany by\u0142 w Dzier\u017coniowie i Warszawie. Ze wzgl\u0119du na du\u017cy popyt na radia, Polskie Radio zorganizowa\u0142o specjalne wydzia\u0142y, zwane wydzia\u0142ami handlowymi, w swoich kom\u00f3rkach regionalnych, kt\u00f3rych zadaniem by\u0142a sprzeda\u017c odbiornik\u00f3w. Wydzia\u0142y handlowe prowadzi\u0142y sprzeda\u017c odbiornik\u00f3w, lamp, &#8220;opon&#8221; (membran g\u0142o\u015bnikowych ?), a w okresie p\u00f3\u017aniejszym zajmowa\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c napraw\u0105 sprz\u0119tu.<\/li>\n<li>Pocz\u0105tkowo radia sprzedawano wszystkim obywatelom, pod warunkiem dost\u0119pno\u015bci urz\u0105dze\u0144 w sprzeda\u017cy. Zazwyczaj popyt na radia, pomimo wysokich cen, by\u0142 wy\u017cszy ni\u017c poda\u017c. Wydzia\u0142y handlowe organizowa\u0142y sprzeda\u017ce przedp\u0142atowe, obejmuj\u0105ce okresy od trzech do dzieis\u0119ciu miesi\u0119cy, co r\u00f3wnie\u017c przyczyni\u0142o si\u0119 do zwi\u0119kszonego popytu na odbiorniki radiowe. W 1949 koszt radia Tesla-Rytmus wynosi\u0142 16 000 z\u0142otych, Philips-Philette &#8211; 21 000 z\u0142otych a Agi (prod. krajowej) &#8211; 36 000 z\u0142otych.<\/li>\n<li>W 1950 ceny odbiornik\u00f3w wzros\u0142y; na przyk\u0142ad, krajowa Aga kosztowa\u0142a 42 000 z\u0142otych. 1 stycznia 1950 zlikwidowano wydzia\u0142y handlowe po p\u00f3\u0142torarocznym okresie dzia\u0142ania. Najwyra\u017aniej dystrybucja odbiornik\u00f3w nie osi\u0105ga\u0142a cel\u00f3w postawionych przez re\u017cim. Decyzj\u0105 w\u0142adz najwy\u017cszych Polskiego Radia, po po\u0142owie 1949 roku obiorniki radiowe sprzedawano jedynie za rekomendacj\u0105 Komitet\u00f3w Wojew\u00f3dzkich Partii Komunistycznej, zazwyczaj funkcjonariuszom UB. Ponadto, pod koniec swojej dzia\u0142alno\u015bci wydzia\u0142y handlowe importowa\u0142y z Czechos\u0142owacji dwuzakresowe radia Tesla-Rytmus pozbawione mo\u017cliwo\u015bci odbioru fal kr\u00f3tkich, zatem odbi\u00f3r stacji BBC oraz G\u0142osu Ameryki by\u0142 niemo\u017cliwy. Po likwidacji dzia\u0142\u00f3w handlowych pozosta\u0142e na sk\u0142adzie odbiorniki przekazano klubom spo\u0142ecznym i zwi\u0105zkom pracowniczym.<\/li>\n<li>Od tego czasu dystrybucj\u0105 odbiornik\u00f3w radiowych zajmowa\u0142o si\u0119 przedsi\u0119biorstwo krajowe &#8211; Centrala Handlowa Przemys\u0142u Elektrotechnicznego (CHPE). Jedynymi odbiornikami pozosta\u0142ymi w handlu by\u0142y dwuzakresowe Tesle oraz trzyzakresowe Aga i Pionier, kt\u00f3rych ceny wzros\u0142y o 20 do 30 procent. Zakupy przedp\u0142atowe, kt\u00f3re dotychczas umo\u017cliwia\u0142y zakup odbiornika szerokiemu og\u00f3\u0142owi, zosta\u0142y wstrzymane.<\/li>\n<li>W chwili obecnej niedostatek na rynku cz\u0119\u015bci radiowych staje si\u0119 coraz bardziej widoczny. Jest on specjalnie powodowany przez re\u017cim, aby wyeliminowa\u0107 &#8220;wolnych s\u0142uchaczy&#8221; radia, a tak\u017ce aby wymieni\u0107 system g\u0142o\u015bnik\u00f3w pod\u0142\u0105czonych do radiowych stacji przeka\u017anikowych. (??)<\/li>\n<li>Po 1 stycznia 1950 Dzia\u0142 Naprawy Odbiornik\u00f3w (DNO), cz\u0119\u015b\u0107 dzia\u0142u handlowego, zosta\u0142 w\u0142\u0105czony do nowopowsta\u0142ego Pa\u0144stwowego Przedsi\u0119biorstwa Radiofonizacji Kraju (PPRK). Inne dzia\u0142y zosta\u0142y ca\u0142kowicie zlikwidowane. By\u0142e DNO sta\u0142o si\u0119 teraz SOR (Stacj\u0105 Obs\u0142ugi Radioodbiornik\u00f3w). Od tego czasu SOR by\u0142 niemal\u017ce wy\u0142\u0105cznie odpowiedzialny za naprawy radiowych stacji przeka\u017anikowych, system\u00f3w komunikacji publicznej, [sprz\u0119tu w] pokojach klubowych itp. Jako zasad\u0119 przyj\u0119to &#8220;niedob\u00f3r materia\u0142\u00f3w i cz\u0119\u015bci&#8221; dla prywatnych w\u0142a\u015bcicieli radiowych, z wy\u0142\u0105czeniem przypadk\u00f3w rekomendowanych przez Parti\u0119 lub inne &#8220;wp\u0142ywy&#8221;.\n<p><u>Og\u00f3lne informacje techniczne o stacji nadawczej Polskiego Radia we Wroc\u0142awiu<\/u><\/li>\n<li>Obecny nadajnik stacji radiowej we Wroc\u0142awiu ma moc 50 kilowat\u00f3w. Zosta\u0142 zainstalowany na jesieni 1948 w poniemieckiej stacji nadawczej w \u017b\u00f3rawinie (Zorawin), wiosce le\u017c\u0105cej 15 km na po\u0142udnie od Wroc\u0142awia. Nadajnik zosta\u0142 zakupiony na wiosn\u0119 1948 od RCA w USA za 130 000 dolar\u00f3w. Ten ch\u0142odzony powietrzem nadajnik by\u0142 w owym czasie jednym z najnowszych modeli w Ameryce.<\/li>\n<li>Nadajnik zainstalowano w stacji nadawczej w \u017b\u00f3rawinie w ci\u0105gu trzech miesi\u0119cy od lipca do wrze\u015bnia 1948. Prace instalacyjne zosta\u0142y wykonane przez specjalny zesp\u00f3\u0142 technik\u00f3w i in\u017cynier\u00f3w w liczbie oko\u0142o 20 os\u00f3b, pochodz\u0105cych z Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego w Warszawie. Prace nadzorowa\u0142 Boles\u0142w Farfas (niepartyjny), zdolny m\u0142ody in\u017cynier urodzony w 1918 roku, piastuj\u0105cy stanowisko dyrektora technicznego wroc\u0142awskiej stacji nadawczej. Zarz\u0105d G\u0142\u00f3wny podkre\u015bla\u0142 wag\u0119 szybkiej instalacji i uruchomienia nadajnika. Znacz\u0105cym jest, \u017ce stacja wroc\u0142awska by\u0142a pierwsz\u0105, kt\u00f3r\u0105 wyposa\u017cono w nowoczesny sprz\u0119d nadawczy o du\u017cej mocy w czasie, gdy inne stacje nadawcze, w tym Warszawa, pozostawa\u0142y daleko w tyle. Powodem tego by\u0142y nast\u0119puj\u0105ce czynniki:\n<ul>\n<li>nie licz\u0105c Szczecina, stacja wroc\u0142awska by\u0142a umieszczona dalej na zach\u00f3d ni\u017c wszystkie inne polskie stacje;<\/li>\n<li>stacja wroc\u0142awska w \u017b\u00f3rawinie dysponowa\u0142a anten\u0105 o wysoko\u015bci 142 metr\u00f3w, co stanowi\u0142o du\u017c\u0105 warto\u015b\u0107 techniczn\u0105; by\u0142a ca\u0142kowicie drewniana i nie zosta\u0142a zniszczona w czasie wojny; Szczecin nie posiada\u0142 takich warunk\u00f3w technicznych.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>Celem re\u017cimu by\u0142o rozbudowanie zasi\u0119gu swojej propagandy tak dalego na zach\u00f3d jak to mo\u017cliwe; z tego wzgl\u0119du wybrano Wroc\u0142aw. Fakt obecno\u015bci Bieruta oraz innych cz\u0142onk\u00f3w administracji na ceremoni oddania do u\u017cytku stacji radiowej w pa\u017adzierniku 1948 roku wstazuje na du\u017c\u0105 wag\u0119, jak\u0105 re\u017cim przywi\u0105zywa\u0142 do tej rozg\u0142o\u015bni. To tutaj Bierut wyg\u0142osi\u0142 swoj\u0105 s\u0142awn\u0105 mow\u0119, w kt\u00f3rej przewidzia\u0142 &#8220;wielk\u0105 kulturaln\u0105 ofensyw\u0119, kt\u00f3r\u0105 wkr\u00f3tce rozpocznie w\u0142adza.&#8221;<\/li>\n<li>Pierwsze transmisje wykaza\u0142y, \u017ce stacja wroc\u0142awska ze swoim 50 kilowatowym nadajnikiem mia\u0142a wystarczaj\u0105c\u0105 moc, by pokry\u0107 zasi\u0119giem ca\u0142\u0105 Europ\u0119. Badania przeprowadzone przez Polskie Radio potwierdzi\u0142y, \u017ce stacja wroc\u0142awska by\u0142a s\u0142yszana bez zak\u0142\u00f3ce\u0144 w ca\u0142ej Europie Zachodniej. Dodatkowo Polskie Radio otrzyma\u0142o listy \u015bwiadcz\u0105ce o tym, \u017ce stacja jest s\u0142yszalna w Turcji, Palestynie, Egipcie, Ameryce P\u00f3\u0142nocnej, a nawet w Australii. Oczywi\u015bcie w przypadku tych ostatnich kraj\u00f3w odbi\u00f3r stacji wroc\u0142awskiej by\u0142 mo\u017cliwy tylko w wyj\u0105tkowo sprzyjaj\u0105cych warunkach i przy u\u017cyciu efektywnych odbiornik\u00f3w.<\/li>\n<li>Wyposa\u017cenie wroc\u0142awskiej stacji jest jednym z najnowocze\u015bniejszych w Polsce. Cz\u0119\u015bciowo uratowany sprz\u0119t wzmacniaj\u0105cy zosta\u0142 w znacznej cz\u0119\u015bci zreperowany i ponownie uruchomiony w okresie od 1946 do 1950 roku. Post\u0119py by\u0142y wolne ze wzgl\u0119du na niedobory materia\u0142owe i brak ekspert\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 prac zosta\u0142a wykonana przez pracownik\u00f3w pionu technicznego pod kierunkiem in\u017c. Fafary.<\/li>\n<li>W 1946 nadajnik wroc\u0142awski posiada\u0142 jedno studio wzmacniaczowe, jedno studio wieloosobowe (?), jedno dla muzyki kameralnej i recitali pianistycznych, oraz jedno dla indywidualnej pracy lektorskiej. Pod koniec 1950 stacja dysponowa\u0142a dwoma studiami wzmaczowymi (drugie utrzymywano w gotowo\u015bci na wypadek awarii pierwszego), dwoma studiami wieloosobowymi, jednym studiem muzycznym, jednym lektorskim, jednym du\u017cym studiem koncertowym (przebudowanym z hali 15&#215;15 m, o pojemno\u015bci 500 miejsc siedz\u0105cych, wyposa\u017conych w najlepsze w Polsce organy koncertowe o ponad 4000 piszcza\u0142ek), oraz jeden pok\u00f3j kontrolny, podzielony na trzy dzia\u0142y, gdzie powstawa\u0142y d\u017awi\u0119kowe efekty specjalne.<\/li>\n<li>Programy stacji w Warszawie s\u0105 przesy\u0142ane do Wroc\u0142awia przez specjalne tory modulacyjne wynaj\u0119te na sta\u0142e przez Polskie Radio od Ministerstwa Poczty i Telegrafu. Stacja wroc\u0142awska jest po\u0142\u0105czona z warszawsk\u0105 za pomoc\u0105 dw\u00f3ch par kabli, jedena z nich jest utrzymywana jako zapas. Dotychczas dzia\u0142anie tych kabli nie jest takie, jak przewidywano. Wyst\u0119powa\u0142y cz\u0119ste przerwy w programach, powodowane problemami technicznymi. Kable s\u0105 prowadzone drog\u0105 okr\u0119\u017cn\u0105 przez Pozna\u0144. W 1950 Polskie Radio wyst\u0105pi\u0142o do Ministerstwa Poczty i Telegrafu z pro\u015bb\u0105 o pozwolenie na poprowadzenie specjalnych tor\u00f3w modulacyjnych pomi\u0119dzy Wroc\u0142awiem a Warszaw\u0105 po najkr\u00f3tszej drodze. Ta inwestycja zosta\u0142a przewidziana w Planie Sze\u015bcioletnim. Obecne tory modulacyjne wychodz\u0105ce z pokoju wzmacniaczy stacji radiowej \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z kablami telefonicznymi Urz\u0119du Pocztowego na ul.Krasi\u0144skiego we Wroc\u0142awiu, gdzie sygna\u0142 jest wzmacniany i przekazywany do Warszawy za po\u015brednictwem kabli telefonicznych.<\/li>\n<li>Wroc\u0142awska stacja radiowa dysponuje jedn\u0105 ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0105 GMC, wyposa\u017con\u0105 w sprz\u0119t radiowy dla transmisji mobilnej i nagra\u0144 w terenie. Ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0119 przyzna\u0142 w 1948 Zarz\u0105d G\u0142\u00f3wny Polskiego Radia w Warszawie. Dzia\u0142 techniczny stacji wroc\u0142awskiej wyposa\u017cy\u0142 pojazd w sprz\u0119t nadawczy w przeci\u0105gu sze\u015bciu miesi\u0119cy. Sprz\u0119t ten obejmuje dwa magnetofony do nagra\u0144 na ta\u015bmach magnetycznych, wzmacniacze i mikrofony do bezpo\u015bredniego nadawania przy pomocy kabli telefoniczncyh oraz dwa 20 watowe g\u0142o\u015bniki zainstalowane na dachu. Ci\u0119\u017car\u00f3wka jest wykorzystywana do rozpowszechniania propagandy re\u017cimowej w miastach i miasteczkach przy takich okazjach jak \u015awi\u0119to Majowe, rocznice rewolucji bolszewickiej itp.<\/li>\n<li>Przynajmniej 90 procent wiadomo\u015bci z terenu jest przepisywanych z nagra\u0144 na ta\u015bmie magnetycznej. Transmisje &#8220;na \u017cywo&#8221; maj\u0105 miejsce rzadko i tylko w wyj\u0105tkowych okoliczno\u015bciach.<\/li>\n<li>Nagra\u0144 dokonuje si\u0119 w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b: za\u0142oga programowa i techniczna, sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 z jednego lub dw\u00f3ch spiker\u00f3w i technik\u00f3w radiowych przybywa na miejsce ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0105. Wiadomo\u015bci s\u0105 nagrywane na magnetofonie. Zawsze zu\u017cywana jest wi\u0119ksza ilo\u015b\u0107 ta\u015bmy, ni\u017c jest wymagana; na przyk\u0142ad dla 15 minutowej audycji nakr\u0119ca si\u0119 30 do 40 minut ta\u015bmy, a w wyj\u0105tkowo wa\u017cnych okazjach &#8211; 60 do 90 minut. Dla samej audycji wykorzystuje si\u0119 jedynie te cz\u0119\u015bci, kt\u00f3re s\u0105 u\u017cyteczne do cel\u00f3w propagandowych; pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 jest b\u0105d\u017a kasowana, b\u0105d\u017a wycinana.<\/li>\n<li>Polskie Radio boryka si\u0119 z du\u017cymi trudno\u015bciami przy zakupie magnetofon\u00f3w i ta\u015bm. \u017badne z pa\u0144stw satelickich nie produkuje tego typu sprz\u0119tu. Po wykorzystaniu by\u0142ych zapas\u00f3w niemieckich Polskie Radio by\u0142o zmuszone do zakupu tych przedmiot\u00f3w na Zachodzie. Na pocz\u0105tku 1950 porozumienie handlowe z Niemcami Zachodnimi zosta\u0142o zerwane. Gdyby tak si\u0119 nie sta\u0142o, wszystkie stacje nadawcze w Polsce mia\u0142y zosta\u0107 wyposa\u017cone w nowe magnetofony. W zwi\u0105zku z tym, latem 1950 Biuro Centralne Polskiego Radia wystosowa\u0142o not\u0119 do wszystkich wydzia\u0142\u00f3w, aby magnetofony i ta\u015bmy by\u0142y wykorzystywane z wyj\u0105tkow\u0105 uwag\u0105, gdy\u017c Polska zosta\u0142a zmuszona do zakupu ta\u015bm za granic\u0105 i do p\u0142acenia w wekslach dolarowych. Ta\u015bmy produkowane w Berlinie Wschodnim okaza\u0142y si\u0119 by\u0107 tak niskiej jako\u015bci, \u017ce musiano je wycofa\u0107 z u\u017cycia. Ta\u015bmy i sprz\u0119t magnetofonowy to jeden z najs\u0142abszych punkt\u00f3w systemu nadawczego w Polsce; magnetofony s\u0105 ci\u0105gle przeci\u0105\u017cone a du\u017ce ilo\u015bci ta\u015bmy s\u0105 niszczone z konieczno\u015bci. Je\u017celi Polskie Radio nie b\u0119dzie w stanie dotrze\u0107 do nowych zagranicznych \u017ar\u00f3de\u0142 dostaw tego wyposa\u017cenia, nale\u017cy oczekiwa\u0107 powa\u017cnych zak\u0142\u00f3ce\u0144 w jego dzia\u0142aniach radiowych w najbli\u017cszym czasie.\n<p><u>Kontrola Partii Komunistycznej (PZPR) nad Polskim Radiem<\/u><\/li>\n<li>Od samego pocz\u0105tku swojego powojennego istnienia, Polskie Radio odczuwa\u0142o silny wp\u0142yw Partii Komunistycznej. Do pocz\u0105tku 1949 Polskie Radio sta\u0142o si\u0119 wy\u0142\u0105cznie instrumentem propagandowym Partii. Wszystkie kluczowe pozycjie zosta\u0142y zaj\u0119te przez sprawdzonych i zaufanych cz\u0142onk\u00f3w partii. Obecnie jedynie m\u0142odzi cz\u0142onkowie partii s\u0105 wyznaczani na kierownicze pozycje. Na przyk\u0142ad Jan Pierzka\u0142a, urodzony w 1920 na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku, zosta\u0142 wyznaczony wiosn\u0105 1950 na dyrektora regionalnego we Wroc\u0142awiu. W 1950 Andrzej Wala\u0142ek, urodzony w 1928, zosta\u0142 mianowany kierownikiem sekcji informacji politycznej.<\/li>\n<li>Kontrola PZPR nie ogranicza si\u0119 do wyznaczania zaufanych ludzi na kluczowe pozycje. Partia systematycznie kontroluje dzia\u0142alno\u015b\u0107 Polskiego Radia. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 rozg\u0142o\u015bni wroc\u0142awskiej jest sprawdzana przez WK PZPR. Inne stacje regionalne podlegaj\u0105 odpowiednim regionom KW, z wy\u0142\u0105czeniem rozg\u0142o\u015bni w Warszawie, kontrolowanej przez KC PZPR. W celu nadzoru nad dzia\u0142alno\u015bci\u0105 radia w KW ustanowiono specjaln\u0105 sekcj\u0119 radiow\u0105. Orchon, &#8220;instruktor radiowy&#8221;, sprawuje zarz\u0105d nad sekcj\u0105 radiow\u0105 wroc\u0142awskiego KW. Sekcja ta podlega Dzia\u0142owi Propagandy KW. Ka\u017cdego miesi\u0105ca w KW odbywa si\u0119 posiedzenie, podczas kt\u00f3rego Partia przedstawia plan transmisyjny na kolejny miesi\u0105c. Na tych spotkaniach s\u0105 obecni dyrektor regionalny, kierownik kadr, kierownicy sekcji programowych Polskiego Radia, oraz zekretarz POP (Podstwowej Organizacji Partyjnej). Dyskutowane s\u0105 nie tylko sprawy programowe i propagandowe, ale r\u00f3wnie\u017c kadrowe, organizacyjne i techniczne. Funkcja przedstwicieli kierownictwa Polskiego Radia jest ograniaczana w trakcie tych spotka\u0144 do prezentowania raport\u00f3w za ubieg\u0142y miesi\u0105c i konstruktywnych pomys\u0142\u00f3w na przysz\u0142e plany. Podstawow\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 organ\u00f3w zarz\u0105dzaj\u0105cych Polskim Radiem stanowi staranie o mo\u017cliwie dok\u0142adne wype\u0142nienie dyrektyw Partii. B\u0142\u0119dy w wykonaniu dyrektyw s\u0105 bezwzgl\u0119dnie karane, a co ci\u0119\u017csze przewinienia powoduj\u0105 zwolnienie lub przeniesienie.<\/li>\n<li>PZPR jest g\u0142\u00f3wn\u0105 si\u0142\u0105 sprawcz\u0105 stoj\u0105c\u0105 za powstawaniem nowych program\u00f3w radiowych. PZPR jest przede wszystkim zainteresowana audycjami propagandowymi, takimi jak wiadomo\u015bci z proces\u00f3w s\u0105dowych, kongres\u00f3w pokoju itp. Ka\u017cda wa\u017cna audycja tego rodzaju jest nagrywana na ta\u015bmie i edytowana przez przedstawiciela KW. W przypadku specjalnie wa\u017cnych audycji Polskie Radio wysy\u0142a specjalist\u00f3w z Warszawy. Na przyk\u0142ad zim\u0105 1949\/50 podczas procesu &#8220;szpiegowskiego&#8221; prowadzonego we wroc\u0142awskim Konsulacie Francuskim, do pracy oddelegowano specjalny w\u00f3z transmisyjny z Warszawy, pomimo \u017ce w\u00f3z stacji wroc\u0142awskiej nie by\u0142 w tym czasie w u\u017cyciu.<\/li>\n<li>Kontrola partyjna nie ogranicza si\u0119 do audycji politycznych i propagandowych. W programach muzycznych wykryto, \u017ce oferuje si\u0119 zbyt ma\u0142o muzyki rosyjskiej. Wiosn\u0105 i latem 1950 Jan O\u0107wieja, niepartyjny dyrektor Ch\u00f3ru Radia Wroc\u0142aw, oraz Tadeusz Seredy\u0144ski, niepartyjny dyrektor orkiestry Wroc\u0142awskiego Radia zostali skrytykowani za z\u0142y dob\u00f3r repertuaru, nieodpowiednie akcentowanie sowieckiej muzyki i piosenki i przyjmowanie &#8220;podejrzanych element\u00f3w reakcyjnych&#8221; do ch\u00f3ru. Proces, prowadzony przez komitet wykonawczy POP, trwa\u0142 przez dwa lub trzy miesi\u0105ce.<\/li>\n<li>Mi\u0119dzy Zarz\u0105dem G\u0142\u00f3wnym Polskiego Radia w Warszawie i KW PZPR we Wroc\u0142awiu wynika\u0142o wiele dyskusji. Wszystkie one wynika\u0142y z r\u00f3\u017cnic w interpretacji regulacji KC PZPR odno\u015bnie propagandy radiowej. Dyskusje te, z zasady, rozstrzyga\u0142 KC. W okresie 1947-49 rozstrzygni\u0119cia zapada\u0142y zazwyczaj na korzy\u015b\u0107 Polskiego Radia, ale w okresie 1949-50 rozstrzygni\u0119cia faworyzowa\u0142y stron\u0119 partyjn\u0105. Na skutek interwencji KW Zarz\u0105d G\u0142\u00f3wny wprowadzi\u0142 znacz\u0105ce czystki i &#8220;reorganizacje&#8221; we wroc\u0142awskiej rozg\u0142o\u015bni.<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n<p><u>Og\u00f3lne informacje na temat Polskiego Radia na wiosn\u0119 1950 oraz stworzenia dw\u00f3ch niezale\u017cnych przedsi\u0119biorstw: Pa\u0144stwowe Przedsi\u0119biorstwo (PP) Polskie Radio oraz PPRK (Pa\u0144stwowe Przedsi\u0119biorstwo Radiofonizacji Kraju).<\/u><\/p>\n<ul>\n<li>Szybki rozw\u00f3j radia w latach 1948-49 wymaga\u0142 znacz\u0105cej reorganizacji w PP Polskie Radio, aby umo\u017cliwi\u0107 r\u00f3wnomierne rozprzestrzenianie si\u0119 radia. W 1949 Sejm przyj\u0105\u0142 nowe prawo, na podstawie kt\u00f3rego powsta\u0142 1 stycznia 1950 roku Centralny Urz\u0105d Radiotelefonii (CUR). Siedzib\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 CUR sta\u0142a si\u0119 Warszawa i znalaz\u0142 si\u0119 on bezpo\u015brednio pod jurystykcj\u0105 Prezydium Rady Ministr\u00f3w. Dwa nowe niezale\u017cne przedsi\u0119biorstwa, PP Polskie Radio oraz PPRK przesz\u0142y pod kontrol\u0119 CUR. Na skutek ciasnych powi\u0105za\u0144 organizacyjnych, ekonomicznych i finansowych nowe przedsi\u0119biorstwa nie mog\u0142y od razu funkcjonowa\u0107 niezale\u017cnie. Pomi\u0119dzy 1 stycznia a 31 marca 1950 stopniowo rozdzielono obszary funkcjonowania obu przedsi\u0119biorstw. W\u0142asno\u015b\u0107 ruchoma i nieruchomo\u015bci by\u0142ego Polskiego Radia rozdzielono jak nast\u0119puje:\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none\">\n<ul>\n<li>PP Polskie Radio otrzyma\u0142o wszystkie nieruchomo\u015bci (budynki i ziemi\u0119) wraz z nadawczym wyposa\u017ceniem technicznym;<\/li>\n<li>Pojazdy samochodowe rozdzielono pomi\u0119dzy PP Polskie Radio i PPKR w stosunku mniej wi\u0119cej 1\/3 do 2\/3. Niemal wszystkie pojazdy z wyposa\u017ceniem transmisyjnym i pojazdy pasa\u017cerskie trafi\u0142y do PP Polskie Radio. PP Polskie Radio we Wroc\u0142awiu otrzyma\u0142o jedn\u0105 osobow\u0105 Skod\u0119 Tudor, jeden w\u00f3z transmisyjny GMC i jeden pojazd Dodge kombi (w stanie niemal niezdolnym do u\u017cycia). PPRK otrzyma\u0142o 3 trzytonowe ci\u0119\u017car\u00f3wki GMC, jedn\u0105 p\u00f3\u0142toratonow\u0105 marki GMC, jedn\u0105 marki Zis (stary model) i jedno Dodge kombi.<\/li>\n<li>Biura PPRK mog\u0105 by\u0107 rozmieszczone w stacjach nadawczych nale\u017c\u0105cych do PP Polskie Radio, posiadaj\u0105cych wolne miejsca biurowe, w drodze op\u0142at za u\u017cytkowanie przestrzeni przez PPRK na rzecz PP Polskie Radio.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p><u>Stan organizacyjny PP Polskie Radio na koniec 1950<\/u><\/li>\n<li>Zarz\u0105d G\u0142\u00f3wny PP Polskie Radio posiada wiele departament\u00f3w w celu maksymalnej centralizacji wszystkich dzia\u0142a\u0144 radiowych w Polsce. Departament programowy jest najbardziej rozwini\u0119tym i posiada nast\u0119puj\u0105ce sekcje:\n<ul>\n<li>informacji politycznej,<\/li>\n<li>literatury i nauki,<\/li>\n<li>propagandy,<\/li>\n<li>zagraniczna (w tym monitorowanie transmisji z Europy Zachodniej i Ameryki),<\/li>\n<li>sportowa,<\/li>\n<li>edukacyjna i audycji dzieci\u0119cych,<\/li>\n<li>kontroli zgodno\u015bci programowej,<\/li>\n<li>muzyczna,<\/li>\n<li>regionalnych stacji nadawczych.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Departament techniczny posiada nast\u0119puj\u0105ce sekcje:<\/p>\n<ul>\n<li>dzia\u0142a\u0144 technicznych stacji nadawczych,<\/li>\n<li>dzia\u0142a\u0144 technicnzych stacji transmisyjnych,<\/li>\n<li>inwestycji techniczncyh.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Nast\u0119puj\u0105ce, tzw. niezale\u017cne biura i dzia\u0142y znajduj\u0105 si\u0119 pod bezpo\u015bredni\u0105 jurysdykcj\u0105 Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego:<\/p>\n<ul>\n<li>biuro kadr;<\/li>\n<li>g\u0142\u00f3wna ksi\u0119gowo\u015b\u0107;<\/li>\n<li>dzia\u0142 transportu;<\/li>\n<li>dzia\u0142 koordynacji i planowania;<\/li>\n<li>dzia\u0142 dostaw;<\/li>\n<li>dzia\u0142 kontroli wewn\u0119trznej.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ka\u017cdy departament posiada w\u0142asn\u0105 sekcj\u0119 kontroli finansowej, aby weryfikowa\u0107 czy wydatki nie przekraczaj\u0105 bud\u017cetu.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kolega Andrzej SP6GVU podrzuci\u0142 nam nast\u0119puj\u0105cego linka z dokumentami CIA (tak, tej CIA!) zawieraj\u0105cymi raport operacyjny na temat dzia\u0142alno\u015bci Polskiego Radia w latach 1948-49, w tym na ziemiach nam bliskich,&#8230; <a href=\"https:\/\/sp6prt.pl\/?p=81\">Read more &raquo;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-81","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sp6prt.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sp6prt.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sp6prt.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sp6prt.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sp6prt.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=81"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sp6prt.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":275,"href":"https:\/\/sp6prt.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81\/revisions\/275"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sp6prt.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=81"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sp6prt.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=81"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sp6prt.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=81"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}